Film krótko wyjaśniający czym jest Open Access.

Dziś szaro i buro na świecie, więc zasiadłam do laptopa i z przyjemnością stworzyłam krótkometrażowy ;) film wyjaśniający czym jest Open Access.

Broszura dotycząca promocji otwartego dostępu.

W ubiegłym roku, w ramach tygodnia Open Access (21-27 października 2013), brałam udział w warsztatach organizowanych przez ICM. 
Na stronie CeONu dostępna jest już od jakiegoś czasu broszura, dotycząca promocji otwartego dostępu. 

Jej treść jest owocem naszej pracy na warsztatach. 

Znajdziecie tu krótkie (jak to w broszurze) informacje o tym, czym jest Open Access? Kogo mogą interesować otwarte publikacje? Jakie są obawy, przekonania i wyobrażenia na temat OA? Co chcemy osiągnąć promując otwartość? Jakie są korzyści publikowania w OA i wreszcie w jaki sposób docierać do różnych grup odbiorców?

Bardzo podoba mi się opracowanie graficzne tekstów. Szkoda jedynie, że na broszurze nie ma żadnego oznaczenia licencji CC. Nie wiem czy to przeoczenie, czy świadomy zabieg, żebyśmy korzystali z niej tylko na zasadzie dozwolonego użytku...?

Zakładanie profilu w Repozytorium UW.

W ramach poświątecznych remanentów ;) wrzucam film, który parę miesięcy temu zrobiliśmy z kolegą Adamem.
Film w przystępny sposób :] wyjaśnia rzecz jednak nieskomplikowaną, czyli sposób zakładania konta w Repozytorium UW.

CeON - Centrum Otwartej Nauki.

Kiedy na początku przedstawiałam Wam Repozytorium UW, wspomniałam, że jest częścią większego repozytorium - CeONu.
W tym wpisie chciałabym Wam przybliżyć sam CeON.
Centrum Otwartej Nauki stworzono z myślą o wszystkich polskich naukowcach, którzy chcą udostępniać swoje teksty w systemie open access. Jest to więc repozytorium dobrowolne. Można tam zdeponować cała książkę lub jej fragment, artykuł, wystąpienie konferencyjne, raport, albo rozprawę doktorską.
Jak czytamy na stronie:
"Repozytorium jest zgodne z opracowanym przez Open Archive Initiative (OAI) protokołem pobierania metadanych, dzięki czemu dokumenty w nim udostępnione są łatwe do odnalezienia poprzez serwisy gromadzące informacje o zasobach naukowych w formie cyfrowej. "
Tak wygląda strona główna CeONu.

CeON posiada kolekcje, w których znajdują się m. in. artykuły, doktoraty, książki i in. materiały. Po kliknięciu na daną kolekcję pojawiają się ostatnio dodane do niej teksty. Istnieje też możliwość przeszukania kolekcji za pomocą jednego okna wyszukiwawczego, albo przejrzenia kolekcji według następujących kryteriów:

• Daty wydania
• Autorzy
• Tytuły
• Tematy
• Afiliacje

Obok kolekcji znajdziemy w CeONie także Zbiory, na które składają się teksty pozyskane z instytucji należących do Uniwersytetu Warszawskiego. 

• Doktoraty UW
• Instytut Badań Literackich PAN
• Katedra Arabistyki i Islamistyki WO UW
• OBM UW
• Wydział Polonistyki UW
  • Instytut Filologii Klasycznej
  • Instytut Kultury Polskiej
  • Instytut Literatury Polskiej

Kolekcja Doktoratów UW to nic innego, jak Repozytorium UW.

Te zbiory przeszukujemy dokładnie tak samo: 

albo za pomocą takiego paska / okna wyszukiwawczego,

Szukaj w tych zbiorach i ich kolekcjach:  

albo według wyżej wymienionych kryteriów (data wydania, autor itd.).

Gdy w Google Scholar znajdziemy interesującą nas pracę doktorską, obronioną ostatnio na UW, zostaniemy przekierowani właśnie do CeONu, a nie do Repozytorium UW. 

Na początku 2014 roku w repozytorium Centrum Otwartej Nauki znajdowało się już ponad 2680 tekstów naukowych.

Ciekawie przedstawia się dostępna publicznie statystyka odsłon prac. 

Pierwsza dziesiątka najczęściej otwieranych rekordów zanotowała ponad tysiąc odsłon, a pierwsze trzy pozycje ponad dwa tysiące! Świadczy to o ogromnym zainteresowaniu tekstami naukowymi. Dla porównania najczęściej otwierany doktorat w Repozytorium UW miał do dziś ponad 1500 odsłon.

Jednak CEON to nie tylko repozytorium...

Pod adresem http://ceon.pl/pl/otwarta-nauka znajduje się Biblioteka Nauki i Agregator polskich repozytoriów. Ale tym zasobom poświęcę następny wpis.

Polskie repozytoria instytucjonalne.

W poprzednim poście zaprezentowałam dwa amerykańskie repozytoria uczelniane.
Teraz czas na polskie repozytoria, które od jakiegoś czasu prężnie się rozwijają.

1. AMUR - Repozytorium Uniwersytetu im. Adama Mickiewicza.
Jest to największe i najdłużej działające polskie repozytorium (platforma ruszyła w marcu 2010 r.). Zbudowane na oprogramowaniu dSpace gromadzi dorobek poznańskiego uniwersytetu. Niektóre teksty są dostępne online dla wszystkich, niektóre tylko dla zalogowanych pracowników i studentów UAM.

Liczby w nawiasach kwadratowych w zespołach AMURa informują o liczbie rekordów.

Znajdziemy tu różnorodne materiały: doktoraty, publikacje naukowe w formie artykułów i całych czasopism, materiały konferencyjne i dydaktyczne, powstałe na UAM. 

2. RUMAK - Repozytorium Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu.

Jak czytamy na głównej stronie:

Repozytorium Uniwersytetu Mikołaja Kopernika gromadzi, przechowuje i udostępnia dokumenty cyfrowe, które są efektem prac badawczych i dydaktycznych pracowników i doktorantów UMK. Jego celem jest promowanie dorobku naukowego, badań prowadzonych na toruńskim uniwersytecie oraz wspomaganie dydaktyki. Repozytorium zawiera artykuły naukowe, sprawozdania, preprinty, raporty, materiały konferencyjne, dydaktyczne itp. Zasób zorganizowany jest wokół zespołów, które odpowiadają wydziałom i innym jednostkom uczelni.

Do 4 stycznia 2014 w repozytorium  zgromadzono 1139 prac.

3. Repozytorium Uniwersytetu Łódzkiego.
Gromadzi i udostępnia dorobek naukowy i materiały dydaktyczne UŁ. Zostało otwarte w połowie 2013 roku. Deponowane materiały podzielono na następujące kolekcje: materiały konferencyjne, materiały dydaktyczne, czasopisma naukowe, prace doktorskie, artykuły naukowe.

4. RCIN - Repozytorium Cyfrowe Instytutów Naukowych.

Tworzy go 16 instytutów Polskiej Akademii Nauk. 

1. Instytut Archeologii i Etnologii PAN
2. Instytut Badań Literackich PAN
3. Instytut Biologii Doświadczalnej im. Marcelego Nenckiego PAN 
4. Instytut Biologii Ssaków PAN
5. Instytut Chemii Fizycznej PAN
6. Instytut Chemii Organicznej PAN
7. Instytut Filozofii i Socjologii PAN
8. Instytut Geografii i Przestrzennego Zagospodarowania PAN 
9. Instytut Historii PAN 
10. Instytut Języka Polskiego PAN
11. Instytut Matematyczny PAN
12. Instytut Medycyny Doświadczalnej i Klinicznej PAN
13. Instytut Podstawowych Problemów Techniki PAN
14. Instytut Slawistyki PAN
15. Instytut Technologii Materiałów Elektronicznych 
16. Muzeum i Instytut Zoologii PAN

Dostęp do części tekstów jest niestety zamknięty.

Repozytorium RCIN oparto na oprogramowaniu dLibra, które stosuje wiele bibliotek cyfrowych.

5. Repozytorium Politechniki Warszawskiej.
Jest częścią Bazy Wiedzy PW. Zawiera informacje o pracach naukowych, badawczych i wdrożeniowych, prowadzonych na PW. W bazie znajdują się też informacje o publikacjach, raportach z badań finansowanych ze środków publicznych, rozprawach doktorskich i pracach dyplomowych.

Przykłady amerykańskich repozytoriów.

Tym razem chciałabym Wam przedstawić dwa amerykańskie repozytoria uczelniane.

Zacznijmy od definicji repozytorium publikacji elektronicznych:

• jest to rodzaj cyfrowego archiwum
• gromadzi, długoterminowo przechowuje, udostępnia online intelektualny dorobek instytucji akademickiej lub naukowej
• jest również narzędziem do zarządzania i dystrybucji materiałów cyfrowych, wytworzonychw rawnych ramach danej instytucji

1. DASH, czyli repozytorium Uniwersytetu Harwarda.

Zasoby DASH można przeszukiwać na różne sposoby.

Albo wybierając konkretny wydział uniwersytetu, albo 

korzystając z panelu po prawej stronie - tradycyjnie przez 

autora, tytuł, słowa kluczowe, datę wydania.

Mamy do dyspozycji także wyszukiwanie zaawansowane.

2. Massachusetts Institute of Technology

Repozytorium MIT nie mogło nie pojawić się w tym zestawieniu. 

To ta uczelnia opracowała oprogramowanie dSpace, najpopularniejsze jeśli chodzi o tworzenie repozytoriów. 

Przeszukiwanie zasobów odbywa się na tej samej zasadzie, co w repozytorium DASH.

Należy skorzystać z panelu po lewej stronie.

Listę światowych repozytoriów można znaleźć na stronie OpenDOAR Directory od Open Access Repositories.

Niestety na tej liście znajdują się nie tylko repozytoria instytucjonalne, czyli takie, które przechowują dorobek naukowy danej instytucji. Umieszczono tu także biblioteki cyfrowe, co może być nieco mylące, bowiem w takich bibliotekach przechowuje się i prezentuje obiekty z kolekcji danej instytucji o różnej prowieniencji.

Journal of Open Access to Law - pierwsze recenzowane czasopismo na temat otwartego dostępu do prawa.

Peter Suber, o którym już wspominałam na blogu, ogłosił parę dni temu we wpisie na Google+, że pojawiło się nowe czasopismo open access. Journal of Open Access to Law to pierwsze otwarte i recenzowane czasopismo, które zajmuje się tematem otwartego dostępu do prawa i do informacji prawnej.
W swojej przedmowie, napisanej do pierwszego numeru czasopisma Peter Suber pisze, że było bardzo wiele znaczących badań i dyskusji na ten temat, ale brakowało otwartego, recenzowanego czasopisma, które w całości poświęcone byłoby temu tematowi. 

Suber w swej przedmowie adresuje JOAL do wszystkich osób, które są zainteresowane otwartym dostępem do prawa. To nie tylko naukowcy, prawnicy, sędziowie i legislatorzy, ale także dziennikarze, przedsiębiorcy, pracownicy organizacji non-profit, wreszcie wszyscy obywatele. 
Przecież samo prawo w swej istocie należy do domeny publicznej, czyli powinno być otwarte dla wszystkich. Wszak nieznajomość prawa szkodzi... Zatem każdy, kto potrzebuje informacji prawnej, powinien mieć do niej wolny dostęp. Powinien móc z niej korzystać, móc ją przeszukiwać, linkować, dodawać własne adnotacje, tłumaczyć itd.
Takie otwarcie informacji prawnej tworzy nowe możliwości dla podmiotów gospodarczych, które mogą tworzyć komercyjne narzędzia do przeszukiwania i analizowania prawa.
W swoich założeniach czasopismo JOAL ma jednocześnie otwierać dostęp do prawa i prowadzić badania nad jego otwartością.
Tak wygląda spis treści pierwszego numeru. Oczywiście wszystkie teksty są bezpłatnie dostępne online.

Jak wygląda ten sam opis bibliograficzny w różnych bazach danych?

Doktoraty w katalogach online NUKAT i BUW.

Opisy bibliograficzne doktoratów można już znaleźć w katalogach online NUKAT i BUW.

Repozytorium UW powstało na mocy Zarządzenia nr 35 Rektora UW. 
Par. 3.3 zarządzenia znalazł się zapis, iż materiały przekazane do repozytorium są włączane do zbiorów Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie. Dlatego zdecydowaliśmy w BUW, że rozprawy doktorskie muszą mieć opis bibliograficzny, skoro należą do naszych zbiorów. Dodatkową zaletą takiego rozwiązania jest utworzenie dodatkowych punktów dostępu do informacji o tytułach obronionych na UW doktoratów.
Każdy, kto szuka w katalogach bibliotecznych informacji na dany temat, oprócz książek, czasopism i innych dokumentów znajdzie też opis rozprawy doktorskiej, w której opisano to zagadnienie. A że doktoraty pisze się na bardzo szczegółowe tematy, ich wartość informacyjna dla osób zainteresowanych danym zagadnieniem jest ogromna.

Katalog BUW jest ściśle powiązany z ogólnopolskim katalogiem NUKAT. 

 Jest to wspólnie tworzony katalog polskich bibliotek naukowych. 

Można w nim znaleźć informacje o niemal kompletnej polskiej produkcji wydawniczej od 2002 r. obejmującej różne typy dokumentów, jak książki i czasopisma, nagrania dźwiękowe, druki muzyczne, dokumenty kartograficzne, dokumenty ikonograficzne, dokumenty życia społecznego, filmy, a także informacje o dokumentach wydanych przed 2002 r. oraz starych drukach. (Informacja ze strony głównej NUKAT)

NUKAT powstał w 2002 r. Baza rozwija się bardzo dynamicznie. Jest w niej już ponad 2 mln rekordów bibliograficznych i ponad 3 mln rekordów kartoteki haseł wzorcowych. Bazę tworzy ponad sto bibliotek w Polsce. Warto dodać, że opisy z bazy NUKATU są przesyłane do największego katalogu centralnego świata WorldCat. Zatem opis bibliograficzny doktoratu można znaleźć nie tylko za pomocą Google Scholar, ale też dzięki katalogowi WorldCat.

Warto obejrzeć ciekawą prezentację na temat NUKAT.

Biblioteka Uniwersytecka w Warszawie tworzy bazę NUKAT od samego początku. 
Dla każdego doktoratu, który został zdeponowany w Repozytorium UW tworzy się w NUKAT hasło wzorcowe (nazwisko i imię autora rozprawy), a następnie opis bibliograficzny samego tekstu doktoratu. Zatwierdzony przez NUKAT rekord jest automatycznie przesyłany do katalogu BUW. W opisie znajduje się link, odsyłający do rekordu rozprawy w Repozytorium UW. Daje to bardzo szybki dostęp do tekstu doktoratu z poziomu katalogu (o ile autor nie zamknął dostępu). 

Tak wygląda opis bibliograficzny doktoratu w katalogu online bibliotek UW. 

Zapraszam do przeszukiwania naszego katalogu! :)

Co ja, autor będę z tego miał, czyli dlaczego warto umieścić swój tekst w Repozytorium UW?

Przedstawiam Wam kolejny film stworzony dziś przeze mnie dzięki wykorzystaniu PowToon. 

Żałuje tylko, że nie da się zrobić takiego filmu na Androidzie.

Licencje Creative Commons.

Według polskiego prawa autorskiego, każdy twórca może udzielić licencji na wykorzystywanie swojego utworu. Licencje mogą być wyłączne, kiedy zostają przekazane tylko jednemu licencjobiorcy (za odpłatą lub bez), albo niewyłączne. Wtedy z utworu może korzystać każdy, o ile będzie spełniał warunki, na jakich została udzielona licencja niewyłączna.

W poprzednim poście wspomniałam o licencji CC-BY, której mogą udzielać doktoranci, deponujący swoje rozprawy w Repozytorium UW. Obiecałam też :), że powrócę do tematu licencji CC, bo CC-BY to tylko jedna z nich.
Dzięki zróżnicowanym licencjom CC autor może sam decydować na jakich warunkach udostępnia swój utwór. 
Ma do wyboru aż sześć typów licencji, skomponowanych z 
czterech podstawowych warunków:

	Uznanie autorstwa. Wolno kopiować, rozprowadzać, przedstawiać i wykonywać objęty prawem autorskim utwór oraz opracowane na jego podstawie utwory zależne pod warunkiem, że zostanie przywołane nazwisko autora pierwowzoru.
	Użycie niekomercyjne. Wolno kopiować, rozprowadzać, przedstawiać i wykonywać objęty prawem autorskim utwór oraz opracowane na jego podstawie utwory zależne jedynie do celów niekomercyjnych.
	Na tych samych warunkach. Wolno rozprowadzać utwory zależne jedynie na licencji identycznej do tej, na jakiej udostępniono utwór oryginalny.
	Bez utworów zależnych. Wolno kopiować, rozprowadzać, przedstawiać i wykonywać utwór jedynie w jego oryginalnej postaci – tworzenie utworów zależnych nie jest dozwolone.

Poniżej przedstawię w skrócie dostępne licencje CC. Wszystkie one są bezpłatne, tzn. nie musicie nikomu płacić, ani rejestrować się. Wystarczy opatrzyć logiem konkretnej licencji Wasz utwór.

1. 

 Licencja CC-BY (Attribution = BY), o której pisałam w poprzednim poście. 

Dla przypomnienia:

Uznanie autorstwa 3.0 Polska – Licencja ta pozwala na kopiowanie, zmienianie, rozprowadzanie, przedstawianie i wykonywanie utworu jedynie pod warunkiem oznaczenia autorstwa. Jest to licencja gwarantująca najszersze swobody licencjobiorcy.

2. 

 Licencja CC-BY-SA (Attribution-Share-Alike). 

Uznanie autorstwa-Na tych samych warunkach 3.0 Polska– Licencja ta pozwala na kopiowanie, zmienianie, rozprowadzanie, przedstawianie i wykonywanie utworu tak długo, jak tylko na utwory zależne będzie udzielana taka sama licencja. Jest to licencja używana przez Wikipedię i jej siostrzane projekty.


Czyli każdy utwór zależny (który powstał na podstawie oryginału) musi być udostępniany na tej samej zasadzie.

3. 

Licencja CC-BY-NC (Attribution-Non-Commercial).
Nie pozwala na komercyjne wykorzystywanie utworu oryginalnego.
Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne 3.0 Polska– Licencja ta pozwala na kopiowanie, zmienianie, remiksowanie, rozprowadzanie, przedstawienie i wykonywanie utworu jedynie w celach niekomercyjnych. Warunek ten nie obejmuje jednak utworów zależnych (mogą zostać objęte inną licencją).
4. 

Licencja CC-BY-ND (Attribution-No Derivative Works).
Uznanie autorstwa-Bez utworów zależnych 3.0 Polska – Ta licencja zezwala na rozpowszechnianie, przedstawianie i wykonywanie utworu zarówno w celach komercyjnych i niekomercyjnych, pod warunkiem zachowania go w oryginalnej postaci (nie tworzenia utworów zależnych).

Czyli np. nie można przetłumaczyć danego utworu na inny język bez zgody autora.

5. 

Licencja CC-BY-NC-SA (Attribution-Non-Commercial-Share-Alike).
Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Na tych samych warunkach 3.0 Polska - Licencja ta pozwala na rozpowszechnianie, przedstawianie i wykonywanie utworu jedynie w celach niekomercyjnych oraz tak długo jak utwory zależne będą również obejmowane tą samą licencją.
6.

Licencja CC-BY-NC-ND (Attribution-Non-Commercial-No Derivative Works).
Uznanie autorstwa-Użycie niekomercyjne-Bez utworów zależnych 3.0 Polska – Licencja ta zezwala na rozpowszechnianie, przedstawianie i wykonywanie utworu jedynie w celach niekomercyjnych oraz pod warunkiem zachowania go w oryginalnej postaci (nie tworzenia utworów zależnych). Jest to najbardziej restrykcyjna z licencji.

Więcej o licencjach możecie poczytać na stronie: http://creativecommons.pl/poznaj-licencje-creative-commons/
Stąd też czerpałam informacje i loga licencji CC.

Udostępnianie doktoratu w Internecie. Część III.

Wyrażenie zgody na opublikowanie rozprawy w Internecie i udzielenie licencji CC-BY.

Aby udzielić licencji Creative Commons Uznanie Autorstwa wystarczy przy deponowaniu doktoratu zaznaczyć drugi punkt "potwierdzam zgodę na opublikowanie mojej rozprawy doktorskiej w Internecie na licencji CC-BY".

W rekordzie automatycznie wyświetli się wtedy komunikat: Niniejszy materiał jest udostępniony na licencji Creative Commons – Uznanie autorstwa 3.0 PL. Pełne postanowienia tej licencji są dostępne pod: http://creativecommons.org/licenses/by/3.0/pl/legalcode.

Pojawi się także takie, tajemnicze może dla niektórych, oznaczenie:

Jest to właśnie symbol licencji Creative Commons.

Jest to tylko jedna (najszersza) z licencji CC. O innych licencjach napiszę osobny post. Tymczasem chcę się skupić na konsekwencjach dla autorów i czytelników, wynikających z opatrzenia dowolnego utworu taką licencją.

Co można zrobić z tekstem opatrzonym taką licencją? 

Jak czytamy na stronie http://creativecommons.org licencja pozwala na:

• Dzielenie się — czyli kopiowanie i rozpowszechnianie utwóru w dowolnym medium i formacie

• Adaptacje utworu — czyli remiks, zmienianie utworu i tworzenie na na jego bazie nowego utworu, także np. tłumaczenia

• dla dowolnego celu, także komercyjnego.

• Licencjodawca nie może odwołać udzielonych praw, o ile są przestrzegane warunki licencji.

• Warunkiem legalnego skorzystania z tej licencji jest oznaczenie autora oryginału.

• Zatem doktorat opatrzony taką licencją można nie tylko przeczytać, ale także przetłumaczyć w całości lub w części na inny język. Można go wydać i sprzedawać. Jednak bezwzględnie trzeba umieścić na nowym utworze imię i nazwisko autora oryginału. Bez tego oznaczenia licencja wygasa automatycznie i dochodzi do kradzieży własności intelektualnej.

Udostępnianie doktoratu w Internecie. Część II.

Wyrażenie zgody na opublikowanie rozprawy w Internecie.

W poprzednim poście opisałam konsekwencje nieudzielenia Repozytorium UW zgody na udostępnianie treści doktoratu w sieci po obronie. Należy dodać, że w tym wypadku autor sam skazuje się na brak czytelników swojego tekstu. Szczerze mówiąc bardzo mało osób fatyguje się do BUW-u, aby przeczytać niedostępny online doktorat. Chociaż jednocześnie dana praca może mieć kilkaset odsłon na naszej stronie. 

Co zatem zrobić aby być czytanym? Udzielić Repozytorium UW zgody na udostępnianie rozprawy po obronie w Internecie! :)
Oferujemy dwie opcje: 
1. zgoda na udostępnianie na zasadzie dozwolonego użytku, 
2. albo na licencji Creative Commons Uznanie Autorstwa (CC-BY).

Jeśli doktorant zaznaczy na prezentowanej w poprzednim poście stronie pierwszą opcję:
Potwierdzam zgodę na opublikowanie mojej rozprawy doktorskiej w Internecie,
udzieli nam tym samym zgody na udostępnianie rozprawy po obronie na zasadzie dozwolonego użytku.
W rekordzie autora wyświetli się następujący komunikat:

Korzystanie z tego materiału możliwe jest zgodnie z właściwymi przepisami o dozwolonym użytku lub o innych wyjątkach przewidzianych w przepisach prawa. Korzystanie w szerszym zakresie wymaga uzyskania zgody uprawnionego.

Czym jest dozwolony użytek?

Nazywany jest licencją ustawową, a jego zasady opisane są w art. 23-35 Ustawy z dn. 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych. Ogranicza on pod pewnymi warunkami swobodę autora do wykonywania swojego wyłącznego prawa autorskiego. Innymi słowy, dzięki dozwolonemu użytkowi możemy nieodpłatnie korzystać z utworu bez zgody autora. W przypadku opublikowanego tekstu doktoratu oznacza to:

•  możliwość przeczytania go przez każdą zainteresowaną osobę, 
• wydrukowania go lub skopiowania na dysk komputera, albo na inny nośnik pamięci,
• udostępnienie egzemplarza doktoratu w "kręgu osób pozostających w związku osobistym, w szczególności pokrewieństwa, powinowactwa lub stosunku towarzyskiego" (art. 23.2 ustawy).

Nie wolno natomiast rozpowszechniać tekstu rozprawy do nieograniczonego kręgu odbiorców (np. wrzucając go na Chomika.pl). 

Tekst doktoratu oczywiście wolno (i należy) zacytować w swoim tekście, wyraźnie oznaczając autora oryginału.

Z zasady dozwolonego użytku korzystamy codziennie nawet o tym nie wiedząc: gdy czytamy książkę pożyczoną nam przez kolegę, oglądając z przyjaciółmi film, kupiony przez nich z jakimś tygodnikiem, słuchając płyty, którą pożyczyła nam siostra, albo gdy wypożyczamy z biblioteki książki potrzebne nam do napisania pracy semestralnej, magisterskiej czy doktorskiej. 

Bez dozwolonego użytku swobodny obieg wiedzy i kultury byłby właściwie niemożliwy!

W następnym poście zostanie opisana licencja Creative Commons CC-BY, a potem... kto wie, co będzie potem? ;)

Udostępnianie doktoratu w Internecie. Część I.

Sposoby udostępniania rozprawy przed i po obronie.

Każdy doktorant Uniwersytetu Warszawskiego został Zarządzeniem nr 35 Rektora UW z dn. 2 lipca 2012 r.  zobligowany do przesłania elektronicznej wersji swojej rozprawy do Repozytorium UW. 
Dzięki temu doktorat, zgodnie z prawem, jest publicznie dostępny za pośrednictwem Internetu na co najmniej 10 dni przed obroną. I jest to realny dostęp - w czasie i miejscu dogodnym dla czytającego. Dotąd składało się drukowany egzemplarz w bibliotece wydziałowej, w której dostęp do tekstu był realnie ograniczony godzinami otwarcia tej placówki.

Publikacja doktoratu przed obroną to element całej procedury uzyskiwania tego tytułu naukowego. Nie można jej pominąć, chociaż po roku działalności Repozytorium spotkałam się z przypadkami doktorantów, którzy zrobili wiele, aby tekst nie był dostępny online. 
Na szczęście to odosobnione przypadki.
O obawach osób publikujących w sieci swoje prace naukowe napiszę o osobnym poście.
Dziś chciałabym przedstawić sposoby udostępniania doktoratu przed i po obronie.

Każdy doktorant, który przesyła rozprawę do Repozytorium UW musi podjąć decyzję na jakich zasadach będzie udostępniał tekst po obronie. 
Decyzję wymusza sam system deponowania doktoratu:

Nie ma rady, trzeba zaznaczyć którąś z opcji, aby przejść na następny level. ;)

Warto wiedzieć, jakie konsekwencje niesie za sobą nieudzielenie licencji, udzielenie licencji CC-BY, albo potwierdzenie zgody na opublikowanie rozprawy w Internecie.

Zacznijmy właśnie od końca: 

1. Licencja nie została udzielona

Po zaznaczeniu tej opcji w rekordzie autora pojawi się komunikat:
Korzystanie z tego materiału możliwe jest przez 10 dni, do dnia obrony pracy włącznie.
Oznacza on, że doktorat będzie dostępny w sieci do dnia obrony włącznie. Następnego dnia (o ile jest to dzień powszedni) pliki z doktoratem i recenzjami zostaną usunięte przed redakcję Repozytorium UW. Ponieważ decyzją Rektora doktoraty wchodzą do zasobu Biblioteki Uniwersyteckiej w Warszawie, mogą być przez nią udostępniane wszystkim zainteresowanym czytelnikom. Udostępniamy wersję zgraną na płytę CD, tylko do odczytu na komputerze w Czytelni czasopism, który nie ma połączenia z Internetem.
Jeśli doktorat został przesłany wcześniej niż na 10 dni przed obroną, to naturalnie będzie dostępny w sieci dłużej, niż to wynika z zacytowanego komunikatu.

Jeśli autorowi szczególnie zależy na skróceniu tego czasu do wymaganych prawem 10 dni, musi skontaktować się z redakcją repozytorium. 

Apeluję przy okazji o nieodkładanie deponowania doktoratu na ostatnią chwilę. W razie jakiegoś technicznego niepowodzenia (zdarzają się) poziom stresu doktoranta niepotrzebnie dramatycznie wzrasta tuż przed obroną.